Document Type : Original Article
Article Title Persian
Authors Persian
از شایعترین علل عقبماندگی کشورهای جهان اسلام نسبت به سایر جوامع، استبدادورزی برخی از حاکمان در آن کشورها است؛ از این رو بررسی ماهیت استبداد، چیستی ریشهها و راههای خروج از آن برای برخی از اندیشمندان اسلامی همچون محقق نائینی به عنوان یک مسئله جدی، قابل توجه بوده است. هدف از نگارش این مقاله تحلیل استبداد، ریشهها و راههای برون رفت از آن با تکیه بر اندیشههای محقق نائینی در کتاب تنبیه الامه و تنزیه المله است. فرایند این تحلیل بر اساس روششناسی توماس اسپریگنز سامان یافته است که برای حل یک بحران چهار مرحلهی «مشاهده بحران»، «فهم ریشههای آن»، «ترسیم وضعیت بدون بحران» و «شناسایی راههای علاج بحران» را ارائه میکند. از مهمترین نتایج پژوهش پیش رو این است که در نگاه نائینی عواملی همچون«جهل مردم»، «تفسیر نادرست دین» و «تفرقه در میان مردم» سبب استبدادورزی برخی حاکمان در کشورهای اسلامی شده و مؤثرترین راهکارهای برونرفت از بحران استبداد «آگاهی مردم»، «تفسیر درست دین» و «وحدت کلمه» است.
Keywords Persian