اندلس اسلامی، در مقام نقطه تلاقی شرق و غرب، بستر شکل‌گیری یکی از پربارترین دوره‌های تعامل میان فلسفه و هنر بود. در این میان، ابن رشد، فیلسوف عقل‌گرای اندلسی، با بازخوانی انتقادی و نظام‌مند آثار ارسطو، دستگاهی معرفتی بنا نهاد که نه‌فقط بر اندیشه اسلامی، بلکه بر میراث فکری غرب نیز اثری پایدار نهاد. هرچند ابن رشد دستگاه مستقلی در زیبایی‌شناسی معماری ارائه نکرده است، اما در شروح بوطیقا و دیگر آثارش، اصولی بنیادینی مطرح نمود که امکان تطبیق با هنرهای تصویری و فضاهای معماری را فراهم می‌سازد.
این مقاله می‌کوشد با تکیه بر تحلیل مفهومی و مطالعه گفتمانی، نسبت میان اصول زیبایی‌شناسی ابن رشد و ویژگی‌های معماری اندلس در دوران موحدین را بررسی نماید. در این راستا، پنج مؤلفه‌ کلیدی از متون ابن رشد استخراج شده و در زمینه تحولات معماری عصر او تحلیل می‌شوند. سپس با توجه به شرایط سیاسی، فرهنگی و هنری دوران خلافت موحدین-که شاهد گذار از زهدگرایی آغازین به شکوه فرمی متأخر است-امکان هم‌افقی یا تأثیرگذاری غیرمستقیم میان فلسفه ابن رشد و زیبایی‌شناسی معماری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
نتایج این پژوهش حاکی از آن است که می‌توان از امکان تأثیرگذاری غیرمستقیم دستگاه زیبایی‌شناختی ابن رشد بر فرم‌پردازی‌های فضایی معماری در دوران خلافت موحدون و حتی سیر تداومی آن در دوره‌ی ناصریه سخن گفت. این تأثیر نه به‌مثابه اقتباسی صریح، بلکه در قالب نوعی هم‌افقی معرفتی و گفتمانی قابل ردگیری است که در آن، زبان فلسفه و زبان فضا در بستر فرهنگی مشترک، واجد نظام مفهومی و ارزشی همگرایی هستند.