اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

تحلیل قواعد الهیات شهرسازی با استخراج آرای مقام معظم رهبری(با تأکید بر سه قاعده کرامت، عدالت و لاضرر)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران.
10.22034/jspt.2025.520066.1097
چکیده
با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تحولاتی بنیادین نه تنها در عرصه سیاست، بلکه در ساحت فرهنگ و سبک زندگی پدید آمد که شهرسازی به‌عنوان یکی از عرصه‌های مهم آن قابل ‌مطالعه است. در این راستا شهرسازی به مثابه یک فن، نه تنها به طراحی فضاهای شهری بلکه به تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و معنوی آن‌ها نیز می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، فقدان تبیین روشن از قواعد ناظر به الهیات شهرسازی در منابع علمی است. هدف این مقاله شناسایی و تحلیل اصول بنیادینی چون کرامت، عدالت و لاضرر در طراحی فضاهای شهری براساس متون دینی و آرای مقام معظم رهبری است. ناگفته پیداست اصول کلی دخیل در موضوع، می‌تواند به مثابه راهنما برای طراحان و برنامه‌ریزان شهری مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های استخراج‌شده از بیانات و آرای رهبری سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصول مزبور در قالب آموزه‌های اسلامی، قابلیت آن را دارند که در هدایت جهت‌گیری‌های کلان شهرسازی مورد بهره‌برداری قرار گیرند. افزون بر آن، تحلیل بیانات رهبری به مثابه حاکم جامعه اسلامی، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌دهی به سیاست‌های مسکن و شهرسازی داشته باشد. نتیجه پژوهش آن است که تلفیق مبانی فقهی با الهیات شهرسازی و بهره‌گیری از رهنمودهای رهبری می‌تواند مسیر نوینی در راه تحقق حیات طیبه اسلامی در عرصه شهرسازی ترسیم نماید.
کلیدواژه‌ها

دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 11
مجله شماره 11 دوره 6، ،12 مقاله ای، سال 1404
خرداد 1404
صفحه 45-58