«فقه ‌العمران» یا «فقه ساخت‌وساز» مجموعه احکام، مسائل و قواعدی فقهی است که به‌صورت مستقیم با ساخت‌وساز و عمران و آبادسازی زمین، ساختمان‌ها و شهر مرتبط است و همچنین احکام فقهی در پیوند با راه‌ها، مناطق مسکونی، فضای سبز، مناطق تجاری، مناطق صنعتی و اراضی کشاورزی را تبیین می نماید. به‌عبارتی دیگر فقه ‌العمران عبارت است از پرداختن فقهى به رفتارهاى فردی و اجتماعى که با عمران و ساخت‌وساز پیوند دارند و این پرداختن فقهى همان مراجعه به ادله است. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با هدف شناسایی بخش ناشناخته ای از فقه اسلامی و در پاسخ به این پرسش سامان یافته است که ماهیت، موضوع، روش، منابع، پیشینه و کارکرد فقه العمران چیست؟ پژوهش پیش‌رو به این نتایج دست یافت که موضوع فقه ‌العمران، افعال مکلف در سطح فردی و اجتماعی در حوزه ساخت‌وساز است. روش کار مرتبط با فقه ‌العمران گاه تأسیسی است و گاه تنصیصی و گاهی تلفیقی از هر دو روش است و براى تدوین فقه ‌العمران، نیاز به اصول فقه کامل‌تر از اصول فقه موجود و براى روشن‌شدن موضوعات و پدیده‌هاى فقه ‌العمران، نیاز به علوم انسانى و علوم مهندسی وجود دارد. «فقه ‌العمران» که دارای زیرمجموعه‌های مختلف است، می تواند در نقشه سنتی علم فقه امامیه (عبادات، معاملات، احکام) زیرمجموعه «احکام» و در مدل پیشنهادی شهید صدر در سلوک عام قرار گیرد.