اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه دفاعی امنیتی اسلام از منظر امامیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق
10.22034/jspt.2025.538835.1129
چکیده
این پژوهش با تمرکز بر «جهادِ دفاعی» در فقه امامیه، الگوی هنجاریِ منسجمِ دفاع مشروع را از دل مبانی و نصوص فقهی استخراج می‌کند و از رویکرد صرفاً توصیفی فاصله می‌گیرد. شکاف اصلیِ پیشینه، فقدان صورت‌بندی تحلیلی یکپارچه است که مبانی هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و فرجام‌شناختی را به قواعد عملی دفاع پیوند دهد. بر این اساس، سؤال محوری چنین است: جهادِ دفاعی در امامیه بر چه مبانی‌ای استوار است و کدام قواعد عمل را برای تأمین امنیت جامعه اسلامی اقتضا می‌کند؟ روش پژوهش، تحلیل هنجاریِ استنباطی بر پایه متون معتبر است. در چارچوب نظری، قواعد کلیدیِ اندیشه دفاعی تبیین و قلمرو و نسبت آن‌ها با معیارهای اجرا بررسی می‌شود. در بخش حکم‌شناسی، وجوب دفاع در صورت هجوم دشمن و نسبت آن با قیود ضرورت، تناسب و منع تعدّی بازسازی می‌گردد. یافته‌ها نشان می‌دهد پیوند مبانی با قواعد، الگویی سازوار برای سیاست دفاعی اسلامی فراهم می‌آورد که قابل داوری و به‌روزآوری در سطح نظری است.
کلیدواژه‌ها