عبدالرزاق سنهوری، یکی از برجستهترین حقوقدانان جهان اسلام، نقشی بیبدیل در احیای فقه اسلامی و تلفیق آن با نظامهای حقوقی مدرن ایفا کرد. مسأله اصلی این پژوهش، چگونگی کاربرد فقه اسلامی بهعنوان منبعی برای تدوین قوانین مدنی مدرن و ارزیابی تلاشهای سنهوری در این زمینه است. ضرورت این پژوهش از آنجا ناشی میشود که الگوی سنهوری، با وجود تأثیر عمیق بر تدوین قوانین مدنی در جهان عرب، غالباً یا بهصورت توصیفی بررسی شده یا بدون ارزیابی انتقادی ظرفیتها و محدودیتهای آن مورد استناد قرار گرفته است. بر این اساس، سؤال اصلی مقاله آن است که پروژه سنهوری تا چه اندازه در تحقق تلفیق میان فقه اسلامی و حقوق مدرن موفق بوده و این الگو چه قابلیتها و کاستیهایی برای تداوم و روزآمدسازی در شرایط معاصر دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به آثار اصلی سنهوری و منابع حقوق تطبیقی، به واکاوی مبانی نظری، روششناسی و پیامدهای عملی اندیشه او میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که سنهوری با تأکید بر احیای اجتهادی فقه اسلامی، استخراج قواعد کلی و فرازمانی، تفکیک میان اعتقاد و شریعت بهمثابه قانون و بهرهگیری از روش تطبیقی، موفق شده است فقه اسلامی را در قالب قوانین مدنی مدرن وارد سازد و آن را بهعنوان نظامی حقوقی پویا بازتعریف کند. با این حال، نتایج همچنین حاکی از وجود برخی ابهامات مفهومی و خطر تقلیل شریعت به نظامی صرفاً حقوقی است. در مجموع، مقاله نتیجه میگیرد که پروژه سنهوری الگویی الهامبخش اما نیازمند بازخوانی انتقادی و تکمیل نظری در مواجهه با چالشهای حقوقی معاصر است.
مهریار, محمد, و شریفات, عبدالحمید. (1404). نقش عبدالرزاق سنهوری در احیای فقه اسلامی و تدوین قوانین مدنی مدرن. اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام, 6(2), 29-50. https://doi.org/10.22034/jspt.2026.547023.1134
MLA
مهریار, محمد, و شریفات, عبدالحمید. "نقش عبدالرزاق سنهوری در احیای فقه اسلامی و تدوین قوانین مدنی مدرن", اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام, 6, 2, 1404, 29-50. doi: 10.22034/jspt.2026.547023.1134
HARVARD
مهریار محمد, شریفات عبدالحمید. (1404). 'نقش عبدالرزاق سنهوری در احیای فقه اسلامی و تدوین قوانین مدنی مدرن', اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام, 6(2), pp. 29-50. doi: 10.22034/jspt.2026.547023.1134
CHICAGO
محمد مهریار و عبدالحمید شریفات, "نقش عبدالرزاق سنهوری در احیای فقه اسلامی و تدوین قوانین مدنی مدرن," اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام, 6 2 (1404): 29-50, doi: 10.22034/jspt.2026.547023.1134
VANCOUVER
مهریار محمد, شریفات عبدالحمید. نقش عبدالرزاق سنهوری در احیای فقه اسلامی و تدوین قوانین مدنی مدرن. اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام. 1404;6(2):29-50 (In English). doi: 10.22034/jspt.2026.547023.1134
