اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

چالش های گفتگوی بین‌ادیانی در بستر گردشگری آکادمیک: تحلیل چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب. گرایش الهیات تطبیقی مسیحیت
2 هیات علمی دانشگاه ادیان و مذاهب
10.22034/jspt.2025.517419.1092
چکیده
گفت‌وگوی بین‌ادیانی در بستر گردشگری آکادمیک ــ که به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین دیپلماسی عمومی شناخته می‌شود ــ از ظرفیت بالایی برای تقویت صلح جهانی و ارتقای درک متقابل فرهنگی برخوردار است. با این حال، این پدیده در عمل با چالش‌های ساختاری و محتواییِ پیچیده‌ای روبه‌روست که نه‌تنها دستیابی به اهداف اولیه آن را با مشکل مواجه می‌سازد، بلکه ممکن است به تثبیت کلیشه‌های فرهنگی، تشدید نابرابری‌های آموزشی و حتی دامن‌زدن به تنش‌های بین‌فرهنگی بینجامد.
این پژوهش با اتخاذ روش کیفی و تحلیل ترکیبیِ داده‌های اسنادی، میدانی و مصاحبه‌های عمیق، پنج چالش اصلی را شناسایی کرده است: ۱) گردشگرانه شدن گفتگوها، ۲) سوءاستفاده سیاسی حکومت‌ها، ۳) نفوذ جریان‌های تبشیری، ۴) ویژه‌پروری و 5) تمرکز بر موضوعات غیر ضروری. یافته‌ها حاکی از آن است که این چالش‌ها ریشه در درهم‌تنیدگیِ عوامل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی دارند و مقابله با آنها مستلزم راهکارهای چندبُعدی در سطوح کلان، میانی و خرد است. مقاله حاضر با تأکید بر بازتعریف مسئولیت‌پذیری اخلاقیِ نهادهای مرتبط، پیشنهادهای عملی‌ای را برای نهادهای آکادمیک، حکومت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی ارائه می‌دهد. این مطالعه به‌عنوان پژوهشی میان‌رشته‌ای، چارچوبی نظری-عملی برای نقد و ارزیابی گفت‌وگوی بین‌ادیانی در بستر گردشگری آکادمیک طراحی کرده و به پر کردن خلأهای پژوهشی این حوزه کمک می‌کند.
کلیدواژه‌ها