اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

الهیات جدید در پرتو تفسیر عهد عتیق در نامه‌های پولس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشگاه ادیان و مذاهب قم، دانشکده ادیان، مطالعات تطبیقی ادیان، گرایش مسیحیت
2 استادیار گروه ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب قم
3 دانشیار گروه ادیان دانشگاه ادیان و مذاهب قم
10.22034/jspt.2025.518810.1095
چکیده
آباء کلیسا با دگرگون کردن ترتیب متون مقدس یهودی، متون رسمی‌شده مسیحی را در کنار متون مقدس یهودی قرار دادند، به‌گونه‌ای که بتوان آن‌ها را دنباله‌ای بر متون مقدس یهودی دانست. بدین‌سان، ارزش دینی متون یهودی همچنان محفوظ ماند و این متون جزئی از جهان‌بینی دینی مسیحیت به شمار آمدند. علاوه بر این، اناجیل از تحقق پیشگویی‌های انبیای یهود در مورد موعود یهود سخن گفته و با انطباق آن موعود بر عیسی بن مریم (ع)، تداوم جریان تاریخی متون یهودی را نشان می‌دهند. نامه‌های پولس، که بخشی از متن دینی رسمی‌شده مسیحیت را شکل می‌دهد، در این زمینه جایگاهی متفاوت دارند. این نامه‌ها در عین به‌رسمیت شناختن قداست متون مقدس یهودی، از دگرگونی فعل الهی در تاریخ، نسبت به مراحل نخستین تاریخ بشر، سخن می‌گویند. پولس با بهره‌گیری از روش «تفسیر کنایه‌ای متون یهودی»، زمینه‌ای برای بیان نوعی فلسفه تاریخ فراهم می‌آورد که با ظهور عیسی مسیح به‌عنوان پسر فدایی خدا، نقطه عطفی در تاریخ انسان ترسیم می‌کند. در این فرآیند، در حالی‌که جایگاه متون یهودی به‌عنوان «عهد پیشین» خدا با انسان حفظ شده است، از آن‌ها به‌مثابه منبعی برای شکل‌گیری الهیاتی نوین و متفاوت بهره گرفته می‌شود، و شریعت‌محوری آن متون از اعتبار ساقط می‌گردد. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی، به تبیین شیوه «تفسیر کنایه‌ای» متون دینی یهودی در نامه‌های پولس و چگونگی شکل‌گیری الهیاتی نوین از دل این تفسیر می‌پردازد.