اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

سنجش اندیشه‌های شهید محمدباقرصدر در فقه‌حکومتی و مقایسه آن با اندیشه‌های امام‌خمینی(رحمهما‌الله)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی
2 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان
چکیده
پیروان مکتب اهل‌بیت (ع) تا چهارده ‌قرن عملاً یا در حاشیه‌ قدرت بوده و یا مبغوض آن؛ بر این اساس از ایجاد حکومت اسلامی بی‌نصیب مانده و فقه شیعه نیز فقهی فردی بود که در تنقیح وتحقیق آن، اداره‌ی نظام و تشکیل حکومت پیش‌بینی نشده بود؛ با تحقق انقلاب اسلامی ایران، راهیابی فقه به عرصه‌ حکومت، بسترساز تجلیات جدیدی از فقه بود که اساساً خیز فقه را به‌سوی حرکت کلان حکومتی به‌عنوان مقدمه تشکیل تمدن نوین اسلامی سوق داد. یکی از علل ریشه‌ای تشکیل حکومت بزرگ اسلامی، رسیدن دنیای غرب و دشمنان اسلام به مرحله‌‌ تمدن خود بود که می‌بایست سطح مواجهه با آنان، یک سطح مواجهه تمدنی در نظر گرفته می‌شد. این پژوهش با روش تحلیل محتوای مضمونی و مبتنی بر گردآوری اطلاعات و مطالعات کتابخانه‌ای، به دنبال بیان داعیه‌ اصلی رویکرد به فقه‌حکومتی، یعنی قدرت «نظام‌سازیِ» آن است که با نگاهی به دیدگاه دو شارح اصلی این نظریه یعنی مرحوم شهیدصدر و حضرت امام‌خمینی (ره) و مقایسه‌ی این دو دیدگاه و بیان کامل‌تر حضرت امام ‌(ره) در این‌باره، اثبات می‌گردد که فقه متولی تنقیح مسائل هر سه حوزه‌ی فرد، سیاست و اجتماع است و مضاف بر آن با به‌کارگیری نوعی مهندسی ویژه در ایجاد ارتباط معنادار میان شقوق گوناگون فقه، آن‌ها را در قالب یک منظومه‌ منسجم تنظیم و تضمین نموده و تزاحمات احتمالی را هم برطرف می‌سازد.
کلیدواژه‌ها