اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام

قلمرو رجوع به کارشناس در جنایات از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیات علمی دانشگاه قم
10.22034/jspt.2026.563944.1153
چکیده
شناخت قلمرو رجوع به کارشناس در جنایات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا با توجه به پیچیده بودن اکثر جنایت‌ها مراجعه به کارشناس، کمک شایانی به کشف حقیقت می‌کند. در مقاله حاضر قلمرو رجوع به کارشناس از منظر فقهای اسلامی و قانون مجازات ایران مورد بحث قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی، تحلیلی و تطبیقی است. از مهمترین یافته‌های تحقیق این است که فقهای اسلامی و به تبع آن قانون مجازات اسلامی ایران در تشخیص مصادیق خارجی موضوعات مختلف همچون زوال منافع (بویایی، چشایی، شنوایی، بینایی، گویایی، عقل و ...)، تشخیص نوع جراحت، شناسایی سرایت و عدم سرایت جراحت وتشخیص عضو اصلی و زائد، قاضی را به کارشناس ارجاع داده‌اند. در خصوص تشخیص دیه و ارش نیز لازم است از نظر کارشناس بهره جست. طبق دیدگاه مختار، قاضی باید استناد را تشخیص دهد و برای تشخیص حسب مورد باید به عرف (در موارد غیر تخصصی) و کارشناس (در موارد تخصصی) مراجعه نماید. شناخت مفاهیم عرفی، با عرف است و در شناخت مفاهیم شرعی باید به کارشناسان این فن یعنی فقها مراجعه نمود.
کلیدواژه‌ها