موسسه بین المللی عروة الوثقی اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام 2981-1511 6 1 2025 05 22 واکاوی عوامل شکست نهضت‌ اسلامی از منظر کلام الله مجید واکاوی عوامل شکست نهضت‌ اسلامی از منظر کلام الله مجید 109 124 243340 10.22034/jspt.2025.505140.1077 EN فهیمه کلباسی عضو علمی رشته الهیات گرایش قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، استان تهران، ایران 0000-0001-5748-0541 Journal Article 2025 02 07 بی‌تردید هر نهضت اسلامی برای پیروزی و رسیدن به اهداف خود، متحمل سختی‌های فراوانی می‌گردد. عده‌ای با بذل جان و مال خود و برخی با تحمل مشقت‌های بسیار در به ثمر رساندن انقلاب نقش ایفا می‌کنند. به همین جهت، حفظ و حراست از ارزش‌های انقلاب و تلاش برای استحکام آن امری حیاتی به نظر می‌رسد. یکی از ضرورت‌هایی که برای حفظ و تکامل انقلاب باید به آن تمسک جست، آسیب‌شناسی انقلاب است. اگر نهضت اسلامی پس از پیروزی به خطرات و آفات بیرونی و درونی بی‌توجه باشد، از ابتدا محکوم به شکست است. از میان آسیب‌های پیش روی نهضت، آسیب‌های درونی به دلیل اینکه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، در ضعف و انحطاط آن تأثیر بیشتری دارند. قرآن در آیات خود مسلمانان را از گرفتار شدن در این خطرات برحذر می‌دارد. حکومت نوپای اسلامی در عصر پیامبر(ص) بهترین نمونه یک نهضت دینی و اسلامی است و با تأمل در آیات قرآن می‌توان آسیب‌های پیش‌روی یک نهضت اسلامی را مورد مداقه قرار داد. اختلاف و تفرقه در امت و فقدان رهبری شایسته و عدم اطاعت از رهبر، به عنوان عوامل اصلی موجب سستی و شکست نهضت‌های اسلامی می‌شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به مهم‌ترین آسیب‌های نهضت اسلامی که از درون نظام را تهدید می‌کند، می‌پردازد. بی‌تردید هر نهضت اسلامی برای پیروزی و رسیدن به اهداف خود، متحمل سختی‌های فراوانی می‌گردد. عده‌ای با بذل جان و مال خود و برخی با تحمل مشقت‌های بسیار در به ثمر رساندن انقلاب نقش ایفا می‌کنند. به همین جهت، حفظ و حراست از ارزش‌های انقلاب و تلاش برای استحکام آن امری حیاتی به نظر می‌رسد. یکی از ضرورت‌هایی که برای حفظ و تکامل انقلاب باید به آن تمسک جست، آسیب‌شناسی انقلاب است. اگر نهضت اسلامی پس از پیروزی به خطرات و آفات بیرونی و درونی بی‌توجه باشد، از ابتدا محکوم به شکست است. از میان آسیب‌های پیش روی نهضت، آسیب‌های درونی به دلیل اینکه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند، در ضعف و انحطاط آن تأثیر بیشتری دارند. قرآن در آیات خود مسلمانان را از گرفتار شدن در این خطرات برحذر می‌دارد. حکومت نوپای اسلامی در عصر پیامبر(ص) بهترین نمونه یک نهضت دینی و اسلامی است و با تأمل در آیات قرآن می‌توان آسیب‌های پیش‌روی یک نهضت اسلامی را مورد مداقه قرار داد. اختلاف و تفرقه در امت و فقدان رهبری شایسته و عدم اطاعت از رهبر، به عنوان عوامل اصلی موجب سستی و شکست نهضت‌های اسلامی می‌شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به مهم‌ترین آسیب‌های نهضت اسلامی که از درون نظام را تهدید می‌کند، می‌پردازد. https://www.jspt.ir/article_243340_5f85c7e0b472c950368bde0497aef6d9.pdf