موسسه بین المللی عروة الوثقی اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام 2981-1511 6 1 2025 05 22 بررسی تحلیلی حقوق نسل های آینده در حقوق کیفری ایران و قرآن کریم بررسی تحلیلی حقوق نسل های آینده در حقوق کیفری ایران و قرآن کریم 95 108 243338 10.22034/jspt.2025.520847.1099 EN محمد شیرین کار موحد عضو هیات علمی - دانشکده قرآن و حدیث- دانشگاه ادیان و مذاهب- قم 0009-0006-4614-1855 مصطفی کرمی پور قوه قضائیه Journal Article 2025 05 03 حقوق نسل‌های آینده یکی از مفاهیم بنیادین در تحقق عدالت بین‌نسلی و توسعه پایدار است که بر اصل انتقال عادلانه و پایدار منابع طبیعی از نسل‌های پیشین به نسل‌های پسین استوار است. توجه به این حقوق، امروزه نه‌تنها یک دغدغه اخلاقی بلکه ضرورتی حقوقی و جهانی به شمار می‌رود.پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی جایگاه و مبانی حقوق نسل‌های آینده در قرآن کریم و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه این دو منبع بنیادین می‌توانند پشتوانه نظری و تقنینی برای صیانت از حقوق آیندگان باشند. در بعد حقوق داخلی، بررسی اصول ۴۵ و ۵۰ قانون اساسی و قوانین عادی نشان می‌دهد که قانونگذار، حق بر محیط زیست سالم و بهره‌برداری عادلانه از منابع را از جمله حقوق نسل‌های آینده دانسته و برخی از قوانین کیفری نیز به جرم‌انگاری و مجازات رفتارهایی که این حقوق را تهدید می‌کند پرداخته‌اند. چنانکه قرآن کریم در آیات متعددی با خطاب‌های عام و ساختار قضایای حقیقیه، زمین و نعمت‌های الهی را متعلق به همه انسان‌ها در طول تاریخ می‌داند. بر این اساس، بهره‌برداری انسان از مواهب الهی، امانتی جمعی است نه مالکیتی انحصاری، و هرگونه افساد، اسراف یا نابودی منابع، تجاوز به حق آیندگان محسوب می‌شود. این آموزه‌ها می‌توانند مبنای استخراج قواعد فقهی و اصول الزام‌آور حقوقی در حوزه مسئولیت بین‌نسلی و پشتوانه ای برای رفع کاستی های موجود در قوانین موجود باشند. حقوق نسل‌های آینده یکی از مفاهیم بنیادین در تحقق عدالت بین‌نسلی و توسعه پایدار است که بر اصل انتقال عادلانه و پایدار منابع طبیعی از نسل‌های پیشین به نسل‌های پسین استوار است. توجه به این حقوق، امروزه نه‌تنها یک دغدغه اخلاقی بلکه ضرورتی حقوقی و جهانی به شمار می‌رود.پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی جایگاه و مبانی حقوق نسل‌های آینده در قرآن کریم و نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه این دو منبع بنیادین می‌توانند پشتوانه نظری و تقنینی برای صیانت از حقوق آیندگان باشند. در بعد حقوق داخلی، بررسی اصول ۴۵ و ۵۰ قانون اساسی و قوانین عادی نشان می‌دهد که قانونگذار، حق بر محیط زیست سالم و بهره‌برداری عادلانه از منابع را از جمله حقوق نسل‌های آینده دانسته و برخی از قوانین کیفری نیز به جرم‌انگاری و مجازات رفتارهایی که این حقوق را تهدید می‌کند پرداخته‌اند. چنانکه قرآن کریم در آیات متعددی با خطاب‌های عام و ساختار قضایای حقیقیه، زمین و نعمت‌های الهی را متعلق به همه انسان‌ها در طول تاریخ می‌داند. بر این اساس، بهره‌برداری انسان از مواهب الهی، امانتی جمعی است نه مالکیتی انحصاری، و هرگونه افساد، اسراف یا نابودی منابع، تجاوز به حق آیندگان محسوب می‌شود. این آموزه‌ها می‌توانند مبنای استخراج قواعد فقهی و اصول الزام‌آور حقوقی در حوزه مسئولیت بین‌نسلی و پشتوانه ای برای رفع کاستی های موجود در قوانین موجود باشند. https://www.jspt.ir/article_243338_19c25381a6a7a7e3e22c02a0c39531fd.pdf