موسسه بین المللی عروة الوثقی اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام 2981-1511 6 1 2025 05 22 تحلیل قواعد الهیات شهرسازی با استخراج آرای مقام معظم رهبری(با تأکید بر سه قاعده کرامت، عدالت و لاضرر) تحلیل قواعد الهیات شهرسازی با استخراج آرای مقام معظم رهبری(با تأکید بر سه قاعده کرامت، عدالت و لاضرر) 45 58 243329 10.22034/jspt.2025.520066.1097 EN علی محمدیان دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران. 0000-0001-8879-1879 Journal Article 2025 04 29 با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تحولاتی بنیادین نه تنها در عرصه سیاست، بلکه در ساحت فرهنگ و سبک زندگی پدید آمد که شهرسازی به‌عنوان یکی از عرصه‌های مهم آن قابل ‌مطالعه است. در این راستا شهرسازی به مثابه یک فن، نه تنها به طراحی فضاهای شهری بلکه به تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و معنوی آن‌ها نیز می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، فقدان تبیین روشن از قواعد ناظر به الهیات شهرسازی در منابع علمی است. هدف این مقاله شناسایی و تحلیل اصول بنیادینی چون کرامت، عدالت و لاضرر در طراحی فضاهای شهری براساس متون دینی و آرای مقام معظم رهبری است. ناگفته پیداست اصول کلی دخیل در موضوع، می‌تواند به مثابه راهنما برای طراحان و برنامه‌ریزان شهری مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های استخراج‌شده از بیانات و آرای رهبری سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصول مزبور در قالب آموزه‌های اسلامی، قابلیت آن را دارند که در هدایت جهت‌گیری‌های کلان شهرسازی مورد بهره‌برداری قرار گیرند. افزون بر آن، تحلیل بیانات رهبری به مثابه حاکم جامعه اسلامی، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌دهی به سیاست‌های مسکن و شهرسازی داشته باشد. نتیجه پژوهش آن است که تلفیق مبانی فقهی با الهیات شهرسازی و بهره‌گیری از رهنمودهای رهبری می‌تواند مسیر نوینی در راه تحقق حیات طیبه اسلامی در عرصه شهرسازی ترسیم نماید. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تحولاتی بنیادین نه تنها در عرصه سیاست، بلکه در ساحت فرهنگ و سبک زندگی پدید آمد که شهرسازی به‌عنوان یکی از عرصه‌های مهم آن قابل ‌مطالعه است. در این راستا شهرسازی به مثابه یک فن، نه تنها به طراحی فضاهای شهری بلکه به تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و معنوی آن‌ها نیز می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، فقدان تبیین روشن از قواعد ناظر به الهیات شهرسازی در منابع علمی است. هدف این مقاله شناسایی و تحلیل اصول بنیادینی چون کرامت، عدالت و لاضرر در طراحی فضاهای شهری براساس متون دینی و آرای مقام معظم رهبری است. ناگفته پیداست اصول کلی دخیل در موضوع، می‌تواند به مثابه راهنما برای طراحان و برنامه‌ریزان شهری مورد استفاده قرار گیرند. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های استخراج‌شده از بیانات و آرای رهبری سامان یافته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصول مزبور در قالب آموزه‌های اسلامی، قابلیت آن را دارند که در هدایت جهت‌گیری‌های کلان شهرسازی مورد بهره‌برداری قرار گیرند. افزون بر آن، تحلیل بیانات رهبری به مثابه حاکم جامعه اسلامی، می‌تواند نقش مهمی در شکل‌دهی به سیاست‌های مسکن و شهرسازی داشته باشد. نتیجه پژوهش آن است که تلفیق مبانی فقهی با الهیات شهرسازی و بهره‌گیری از رهنمودهای رهبری می‌تواند مسیر نوینی در راه تحقق حیات طیبه اسلامی در عرصه شهرسازی ترسیم نماید. https://www.jspt.ir/article_243329_0d693ad511f799df8bd300d4f8019eb4.pdf