موسسه بین المللی عروة الوثقی اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام 2981-1511 5 2 2024 10 22 Explaining the desirable practical ethics of governance from the perspective of Abu Ali Miskawayh Explaining the desirable practical ethics of governance from the perspective of Abu Ali Miskawayh 21 38 225210 10.22034/jspt.2025.488958.1074 EN مرتضی حسنی نسب عضو هیئت علمی دانشگاه اراک 0000-0002-8311-8658 سیدمرتضی میرتبار پژوهشگر پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی اجتماعی؛ پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت؛ تهران، ایران Journal Article 2023 11 15 در دنیای معاصر، حکمرانی اخلاقی و به‌کارگیری اصول اخلاقی در فرآیندهای مدیریتی به یک نیاز ضروری تبدیل شده است. با وجود رشد بی‌سابقه‌ی فناوری و تغییرات اجتماعی، بحران‌های سیاسی و اجتماعی در بسیاری از جوامع، چالش‌هایی را برای حکمرانان ایجاد کرده است که ارائه تبیین‌های اخلاق عملی مطلوب حکمرانی را ضروری می‌سازد. در این میان، نظریه‌های کلاسیک اخلاقی، به‌ویژه آموزه‌های ابوعلی مسکویه، می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در راهکارهای حکمرانی ایفا کنند. از این رو در این مقاله به بررسی اصول اخلاق عملی مطلوب حکمرانی از دیدگاه ابوعلی مسکویه، فیلسوف و متفکر ایرانی قرن چهارم هجری، پرداخته می‌شود.<br>این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با تحلیل توصیفی متون مسکویه، با تأکید بر آثار او در زمینه حکمرانی و اخلاق اجتماعی انجام شده است و در صدد پاسخ به این سؤال است که اصول اخلاقی حاکم بر حکمرانی از دیدگاه مسکویه چیست؟ و چگونه این اصول می‌توانند در تحقق حکمرانی مطلوب به کار گرفته شوند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد مسکویه بر اهمیت مواردی چون توجه به منافع عمومی، اعتدال، پایش مستمر، تجهیز به دانش، مدارا، دوراندیشی و دیانت و اخلاق را از مهم‌ترین شاخصه‌های اخلاق حکمرانی مطلوب می‌داند و بر تعامل، مدارا و قاطعیت در برخورد با کارگزاران، مردم و نظامیان تأکید دارد. او معتقد است که به‌کارگیری این اصول می‌تواند به ایجاد حکمرانی عادلانه و کارآمد کمک نموده و در نهایت به توسعه اجتماعی و سیاسی کشور منجر شود. در دنیای معاصر، حکمرانی اخلاقی و به‌کارگیری اصول اخلاقی در فرآیندهای مدیریتی به یک نیاز ضروری تبدیل شده است. با وجود رشد بی‌سابقه‌ی فناوری و تغییرات اجتماعی، بحران‌های سیاسی و اجتماعی در بسیاری از جوامع، چالش‌هایی را برای حکمرانان ایجاد کرده است که ارائه تبیین‌های اخلاق عملی مطلوب حکمرانی را ضروری می‌سازد. در این میان، نظریه‌های کلاسیک اخلاقی، به‌ویژه آموزه‌های ابوعلی مسکویه، می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در راهکارهای حکمرانی ایفا کنند. از این رو در این مقاله به بررسی اصول اخلاق عملی مطلوب حکمرانی از دیدگاه ابوعلی مسکویه، فیلسوف و متفکر ایرانی قرن چهارم هجری، پرداخته می‌شود.<br>این پژوهش با روش کتابخانه‌ای و با تحلیل توصیفی متون مسکویه، با تأکید بر آثار او در زمینه حکمرانی و اخلاق اجتماعی انجام شده است و در صدد پاسخ به این سؤال است که اصول اخلاقی حاکم بر حکمرانی از دیدگاه مسکویه چیست؟ و چگونه این اصول می‌توانند در تحقق حکمرانی مطلوب به کار گرفته شوند؟ یافته‌ها نشان می‌دهد مسکویه بر اهمیت مواردی چون توجه به منافع عمومی، اعتدال، پایش مستمر، تجهیز به دانش، مدارا، دوراندیشی و دیانت و اخلاق را از مهم‌ترین شاخصه‌های اخلاق حکمرانی مطلوب می‌داند و بر تعامل، مدارا و قاطعیت در برخورد با کارگزاران، مردم و نظامیان تأکید دارد. او معتقد است که به‌کارگیری این اصول می‌تواند به ایجاد حکمرانی عادلانه و کارآمد کمک نموده و در نهایت به توسعه اجتماعی و سیاسی کشور منجر شود. https://www.jspt.ir/article_225210_4d360878ef5d50ee9fca9d61650660af.pdf