موسسه بین المللی عروة الوثقی اندیشه سیاسی اجتماعی اسلام 2981-1511 4 2 2023 11 22 ساز و کارهای مدیریت فضای مجازی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران ساز و کارهای مدیریت فضای مجازی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران 99 121 214403 10.22034/jspt.2023.214403 EN Journal Article 2025 01 29 سامانه جهانی اینترنت، پدیدهای نوین است که موجب تحول جوامع بشری شده است و حاکمیت میبایست با قواعد تنظیم‌گرانه در روابط افراد در فضای مجازی وضع نماید. دامنۀ اختیارات و آزادیهای مردم در فضای مجازی کاملاً متفاوت با فضای حقیقی است. حفظ حریم خصوصی، منع هرزهنگاری، حمایت از حق نشر مؤلفان و...مستلزم ایجاد محدودیت دامنۀ فعالیت کاربران است. قانون اساسی، خطوط کلی حقوق و آزادیهای شهروندان را ترسیم میکند. پرسشی که مطرح میشود این است که آیا قوانین فعلی می تواند پاسخگوی چالش‌های فضای مجازی باشد و یا نیازمند تقنین در این حوزه هستیم این نوشتار با رویکردی توصیفی تحلیلی و با هدف ارزیابی امکان سنجی تقنین در فضای مجازی با تمرکز بر اصول قانون اساسی، ضمن ارائه چارچوب کلی، چالش های تقنینی موضوع را مورد تحلیل قرار می گیرد و در نهایت راهکارهایی ارائه می شود است. یافته های این پژوهش نشان می دهد قواعد خودتنظیمی نمیتواند به تنظیم روابط شهروندان در این فضا بپردازد و با تفسیر و تحلیل قوانین موجود، نمیتوان اینترنت را قاعدهمند ساخت بلکه با وضع قانون جامع، متناسب با فرهنگ و اخلاق جامعه و مطابق با اصول مسلم قانون اساسی و حفظ حقوق و آزادی های عمومی باید اقدام نمود. سامانه جهانی اینترنت، پدیدهای نوین است که موجب تحول جوامع بشری شده است و حاکمیت میبایست با قواعد تنظیم‌گرانه در روابط افراد در فضای مجازی وضع نماید. دامنۀ اختیارات و آزادیهای مردم در فضای مجازی کاملاً متفاوت با فضای حقیقی است. حفظ حریم خصوصی، منع هرزهنگاری، حمایت از حق نشر مؤلفان و...مستلزم ایجاد محدودیت دامنۀ فعالیت کاربران است. قانون اساسی، خطوط کلی حقوق و آزادیهای شهروندان را ترسیم میکند. پرسشی که مطرح میشود این است که آیا قوانین فعلی می تواند پاسخگوی چالش‌های فضای مجازی باشد و یا نیازمند تقنین در این حوزه هستیم این نوشتار با رویکردی توصیفی تحلیلی و با هدف ارزیابی امکان سنجی تقنین در فضای مجازی با تمرکز بر اصول قانون اساسی، ضمن ارائه چارچوب کلی، چالش های تقنینی موضوع را مورد تحلیل قرار می گیرد و در نهایت راهکارهایی ارائه می شود است. یافته های این پژوهش نشان می دهد قواعد خودتنظیمی نمیتواند به تنظیم روابط شهروندان در این فضا بپردازد و با تفسیر و تحلیل قوانین موجود، نمیتوان اینترنت را قاعدهمند ساخت بلکه با وضع قانون جامع، متناسب با فرهنگ و اخلاق جامعه و مطابق با اصول مسلم قانون اساسی و حفظ حقوق و آزادی های عمومی باید اقدام نمود. https://www.jspt.ir/article_214403_00695a8c5dbb6b730fd39acd35df2ff6.pdf